Białystok z zewnątrz. Bezpieczne zwiedzanie stolicy województwa podlaskiego.

Zalew Dojlidy, fot. Wojciech Kruszyński

W dobie pandemii koronawirusa i wynikających z niej ograniczeń każdy zastanawia się czy zwiedzanie i wyjazdy do innych miast są możliwe. Na pewno trzeba brać pod uwagę wszelkie zalecenia Ministerstwa Zdrowia, ale nie należy popadać w panikę. Gdy powoli kolejne działy gospodarki będą odblokowywane, znajdzie się też miejsce na turystykę i rekreację.

Z doświadczenia wiem, że wielu turystów, którzy odwiedzają Białystok chwalą sobie przestrzenie oraz mnogość terenów zielonych występujących w naszym mieście. Często słyszałam opinie: „Wasze miasto jest czyste”, „Jest tu tak zielono”,”Jakie przestrzenie”.

Myślę, że to pewien atut, który może ułatwić przemieszczanie się po Białymstoku w czasie zwiedzania indywidualnego lub w dalszej przyszłości również grupowego.

Wpis zawiera miejsca, punkty, zabytki, które moim zdaniem najłatwiej znaleźć w przestrzeni miasta, które każdy Białostoczanin mija w drodze do pracy czy na spacerze. Wiem jednak, że nie wyczerpałam tematu. Chciałabym Państwu krótko zaproponować jedenaście punktów, które możecie zobaczyć i zwiedzić w Białymstoku z zewnątrz lub indywidualnie w środku (w przyszłości w grupie), w pełni korzystając z walorów turystycznych Białegostoku.

Białystok z zewnątrz. Co warto zobaczyć?

Pałac Branickich z ogrodami

– Niegdyś zwany „Wersalem Podlasia”. W XVIII w. siedziba właścicieli Białegostoku, rodu Branickich. Poprzez okres zaborów i wojen przechodził różne koleje losu. Po wojnie odbudowany, obecnie Uniwersytet Medyczny.

Co warto zobaczyć ?

  • Dziedzińce Pałacu Branickich z fontannami i bramą Wielką zwaną Gryfem
  • Budynek i architekturę XVIII-wiecznego, zrekonstruowanego po wojnie Pałacu Branickich
  • Ogród górny i dolny Pałacu Branickich

Ulica Jana Kilińskiego

-Dawniej „ulica z rynku do pałacu idąca” wchodząca w skład rezydencji Branickich, w części zalana ogromnym stawem, zakończona pięknym Pałacykiem Gościnnym z niezwykłym ogrodem. Następnie ulica z eleganckimi kamienicami, gdzie Białostoczanie chętnie spędzali czas. Nie zniszczona całkowicie w czasie II wojny światowej. Jedyna ulica w Białymstoku, która obchodzi swoje święto. Bardzo popularne miejsce spacerów przedwojennych Białostoczan.

Makieta XVIII- wiecznego miasta Białystok, Muzeum Historyczne, fot. Przewodnik turystyczny Podlaskie

Co warto zobaczyć ?

  • Pałacyk gościnny z przyległym parkiem
  • Kamienice z XIX i początku XX w.
  • Spacer po urokliwej uliczce
  • Miejsce, w którym stał przedwojenny hotel Ritz

KATEDRY BIAŁOSTOCKIE

Zespół katedralny Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny– Składa się z dwóch kościołów. Białego, zwanego przez Białostoczan „starym, białym kościółkiem farnym„. Jest to najstarszy kościół w Białymstoku. Ufundowany przez rodzinę Wiesiołowskich. Warto zwiedzić także część tak zwanej „przybudówki” (czerwony kościół pod tym samych wezwaniem), dobudowanym do białego kościoła w czasach carskich. Posiada oryginalny wystrój z początku XX w.

Co warto zobaczyć?

  • Architekturę białego kościoła farnego pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny oraz oryginalne barokowe wnętrze z XVIII wieku.
  • Wnętrze kościoła czerwonego (Bazyliki Mniejszej) pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z pięknymi wystrojem; ołtarzami z czasów budowy oraz późniejszymi: Matki Bożej Miłosierdzia, Jezusa Miłosiernego i Jana Pawła II.

Sobór Świętego Mikołaja Cudotwórcy– świątynia katedralna wyznawców prawosławia w Białymstoku. Wewnątrz można zobaczyć oryginalny ikonostas z czasu budowy świątyni oraz wiele innych cennych ikon. Znajdują się tu relikwie Św. Męczennika Gabriela Zabłudowskiego, oraz słynąca cudami ikona Matki Bożej Białostockiej.

UWAGA! Ilość osób przebywających w światyniach jedonoczesnie-zgonie z zaleceniami (obecnie 1 osoba na 15m). Przy dużym kościele będzie to nawet kilkadziesiąt osób jednocześnie).

Rynek Kościuszki z ratuszem

– Rynek Kościuszki kształtował się w wyniku przechodzących przezeń szlaków komunikacyjnych i handlowych. Zabudowa postępowała wzdłuż ich przebiegu. Największy rozkwit uzyskał w wyniku prac Jana Klemensa Branickiego w XVIII w. Powstało wówczas wiele budynków użyteczności publicznej wraz z ratuszem. Było to miejsce handlu, spotkań oraz spędzania czasu wolnego. W czasie II wojny światowej centrum miasta zostało kompletnie zniszczone. Większość reprezentacyjnych budynków odbudowano po wojnie.

Co warto zobaczyć ?

  • Dawny szpital-przytułek, obecnie Kino Ton
  • Klasztor sióstr Miłosierdzia Wincentego a Paulo
  • Cekhauz-budynek dawnej zbrojowni, obecnie oddział Galerii im. Sleńdzińskich
  • Powojenne kamienice z herbami Białegostoku i muralem z prawami miejskimi nadanymi Białemustokowi,
  • Sgraffita w zachodniej pierzei rynku
  • Ratusz Miejski- dawniej hala targowa, obecnie Muzeum Podlaskie

Szlak Dziedzictwa Żydowskiego

-pieszy znakowany szlak turystyczny w Białymstoku utworzony i zorganizowany z inicjatywy grupy doktorantów i studentów Uniwersytetu w Białymstoku – wolontariuszy Fundacji Uniwersytetu w Białymstoku. Otwarcie szlaku miało miejsce 20 czerwca 2008 roku. Wydarzenie to poprzedzało przygotowanie ścieżki i mapy szlaku oraz materiałów informacyjnych i edukacyjnych związanych z historią Żydów w Białymstoku.

Źródło: Wikipedia

Co warto zobaczyć ?

  • Punkty na Szlaku Dziedzictwa Żydowskiego- jest to 36 punktów rozsianych po całym mieście istniejących i nieistniejących budynków oraz miejsc związanych z dziedzictwem żydowskim Białegostoku. To między innymi, pomnik Wielkiej Synagogi oraz dawny Pałacyk Nowika, Synagoga Cytronów czy Kinoteatr Apollo.
  • Punkty na Szlaku Dziedzictwa Żydowskiego znajdziesz pod tym linkiem: TU

Szlak Białostockich Murali

– ma trzy warianty: pieszy, rowerowy i z uwzględnieniem komunikacji miejskiej. Obejmuje ok. 40 wielkoformatowych malowideł. Dzięki temu białostoczanie i turyści mogą zwiedzać stolicę Podlasia szlakiem tych ściennych obrazów.

Źródło: www.bialystok.pl

Co warto zobaczyć ?

  • Szlak białostockich murali (pieszy): TU
  • Szlak białostockich murali (rowerowy): TU
  • Szlak białostockich murali (autobusowy): TU

Przedstawiam również 6 subiektywnie wybranych przeze mnie murali, o które najczęściej pytają turyści:

  1. Mural „Dziewczynka z Konewką”
  2. Mural „Tkana opowieść o chłopcu i pieczeniu chleba”
  3. Mural bł. ks. Michała Sopoćki
  4. Mural Wyślij pocztówkę do babci
  5. Mural Zenka Martyniuka
  6. Mural Ludwika Zamenhofa

Świątynie białostockie

– Białystok to miasto wielokulturowe. Współżyją tu ze sobą przedstawiciele wielu kultur i wyznań. Katolicy i prawosławni, ewangelicy, muzułmanie. Do wybuchu II wojny światowej niemal połowę ludności miasta stanowili Żydzi.

Co warto zobaczyć?

  • Szlak białostockich świątyń: TU

Poza tym turyści i pielgrzymi najczęściej pytają o:

  • Bazylikę mniejszą św. Rocha– pomnik historii oraz perła architektury modernistyczno-ekspresjonistycznej
  • Cerkiew św. Ducha– największa cerkiew prawosławna w Polsce
  • Sanktuarium Miłosierdzia Bożego– miejsce pielgrzymkowe, gdzie spoczywają szczątki doczesne bł. ks. Michała Sopoćki
  • Cerkiew Mądrości Bożej, Hagia Sophia, wzorowana na świątyni Stambulskiej
  • Kościół Zmartwychwstania Pańskiego, wzorowany na nieistniejącym unickim kościele św. Apostołów Piotra i Pawła z Berezwecza na Białorusi
  • Poewangelicki kościół św. Wojciecha

Pomniki Białostockie oraz „mała architektura”

pomniki są upamiętnieniem historii Białegostoku, pewnego etapu oraz odzwierciedlają lokalne dziedzictwo kulturowe. Są bardzo ważnym punktem w mieście. Mijane wielokrotnie w czasie spacerów, drogi do pracy, czy sklepu. Ukazują naszą tożsamość i odzwierciedlają pamięć, osoby, wydarzenia czy ludzi z nimi związanych.

Co warto zobaczyć?

Przedstawiam 11 wybranych punktów (Pełny Katalog białostockich pomników znajdziecie: TU)

  • Pomnik Józefa Piłsudskiego na Rynku Kościuszki
  • Pomnik bł. ks. Jerzego Popiełuszki, ul. Legionowa
  • Rzeźba Maska, ul. Suraska
  • Pomnik Bohaterów Ziemi Białostockiej, Plac NZS
  • Rzeźba Podróż, ul. Lipowa
  • Pomnik Mordu Katyńskiego i Pomnik Żołnierzy 42. Pułku Piechoty, Park Konstytucji 3-go Maja
  • Rzeźba „Kompozycja”- na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego przed Teatrem Dramatycznym im. Aleksandra Węgierki
  • Rzeźba Pies Kawelin
  • Rzeźba Praczki
  • Pomnik młodego Ludwika Zamenhofa- twórcy międzynarodowego, języka esperanto, Rynek Kościuszki

Parki i tereny zielone

– Ponad 30% terenów miasta stanowią tereny zielone. Miasto uznawane jest za dobre do rekreacji. W centrum Białegostoku znajduje się kilka parków i skwerków, natomiast obrzeża otoczone są lasami oraz uroczyskami. Mamy wiele terenów do spacerów oraz ścieżek do jazdy na rowerze.

Co warto zobaczyć?

  • Zalew Dojlidy
  • Park Planty
  • Park Zwierzyniecki z Akcent ZOO
  • Park Centralny z budynkiem Opery i Filharmonii Podlaskiej
  • Las Zwierzyniecki z rezerwatem przyrody Zwierzyniec
  • Las Antoniukowski z rezerwatem przyrody Antoniuk

Szlak Bojar

-Dzielnica Bojary jest bezcennym świadectwem historii Białegostoku. Nadzwyczaj ciekawy jest jej układ urbanistyczny, w którym część obecnych ulic stanowi pozostałość dawnych szlaków komunikacyjnych. Jedna z nich, Skorupska, której jedynie fragment zachował się do dziś, w latach 1569 – 1795 pokrywała się z granicą Wielkiego Księstwa Litewskiego i Korony. Jest to również dzielnica z duszą, pełna klimatycznych willi, domów z drewna i nieznanych zaułków.

Źródło: Odkryj Białystok

Link do szlaku Bojar znajdziesz TU. Natomiast budownictwo industrialne można znaleźć na:

Szlaku białostockich fabrykantów (nie tylko na osiedlu Bojary) TU

Co warto zobaczyć?

  • Poewangelicki kościół p.w. Św. Wojciecha, obecnie katolicki
  • Dobrze zachowane kamienice mieszczańskie oraz pałacyki fabrykantów, takie jak Pałac Cytronów, Pałac Vossa czy tzw. Kamienica Trębickiego, budynki użytku publicznego z przełomu XIX/XX w.
  • Drewniana zabudowa dzielnicy Bojary

Źródło: Odkryj Białystok

WSPÓŁCZESNE BUDOWNICTWO

W ostatnich latach powstało w Białymstoku kilka ciekawych budynków i realizacji architektonicznych. Większość z nich udało się wybudować dzięki wsparciu funduszy unijnych. Poniżej znajdziecie kilka, moim zdaniem najciekawszych realizacji.

Co warto zobaczyć?

ZWIEDZAJ Z PRZEWODNIKIEM

Jestem doświadczonym, licencjonowanym przewodnikiem turystycznym z pasją, który pokaże ci dlaczego warto zobaczyć Białystok z perspektywy mieszkańca, pasjonatki historii. Zapraszam turystów, osoby indywidualne, grupy, pielgrzymki. Wiek nie gra roli.

Dziękuję Wojciechowi Kruszyńskiemu za udostępnienie zdjęcia tytułowego. Zapraszam również na jego stronę: Fastinfotour

Możliwość udostępniania postu z aktywnym linkiem.

Joanna Radziszewska

mail: lubiepodlasie@gmail.com

tel. 889 564 202

Strona na Facebooku: Przewodnik turystyczny Podlaskie